Enter email addressInvalid email!

اخذ مال در اجاره ی زمين
عطاء بن خلیل أبورشته | December 24, 2016

اخذ مال در اجاره ی زمين

پرسش:

السلام علیکم ورحمت الله و برکاته!

شيخ بزرگوار در حفظ و امانِ الله سبحانه وتعالی باشيد، ‍‍پرسشی دارم پيرامون حکم شرکت دو نفر در زراعت زمین، یعنی زمین از یکی و کشت را دیگری می کند.

در این خصوص معلومات کافی ندارم که آیا این کار جواز دارد یا مزارعه می باشد؟ عده ای از شباب این را مزارعه دانسته و بعضی ها آن را جائز می دانند، حتی که صاحب زمین می تواند آن زمین را به مدت سه سال که مهلت اعطای زمین برای زراعت می باشد، بفروشد.

پاسخ :

وعليكم السلام ورحمة الله وبركاته!

مزارعت عبارت از به اجاره دادن زمین است برای زراعت که یقیناً ادلهٔ زیادی بر حرمت آن آمده است:

  1. بخاری در صحیح خود از ابوهریره رضی الله عنه روایت نموده که رسول الله صلى الله عليه وسـلم فرمود:

مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيَمْنَحْهَا أَخَاهُ فَإِنْ أَبَى فَلْيُمْسِكْ أَرْضَهُ

هر كس زمين دارد بايد آن را زراعت كند يا به برادرش بدهد، اگر به برادرش نداد زمین خود را نگهدارد.

  1. از جابر رضی الله عنه روايت است كه پیامبر صلی الله علیه وسلم گفت:

أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسـلم نَهَى عَنِ الْمُخَابَرَةِ

(رواه مسلم)

رسول الله صلى الله عليه وسلم از مخابره(مزارعت زمين) منع نموده است.

  1. و نيز در صحیح مسلم از جابر ابن عبدالله رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم گفت:

نَهَى رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسـلم أَنْ يُؤْخَذَ لِلْأَرْضِ أَجْرٌ أَوْ حَظٌّ

رسول الله صلى الله عليه وسـلم نهی فرموده از این که زمین به اجرت یا بخشی از محصولش داده شود.

  1. از رافع ابن خديج روايت است كه فرمود: ما در زمانه رسول الله صلی الله عليه وسلم مزارعت می نموديم که ناگهان بعضی از کاکاهای وی صلی الله علیه وسلم نزد ما آمده فرمودند: رسول الله صلی الله علیه وسلم ما را از کاری منع کرد که پُرمنفعت بود، ولی اطاعت وی صلی الله علیه وسلم برای ما نافع تر است. رافع گفت: پرسیدیم که آن چیست؟ آن ها گفتند: رسول الله صلی الله علیه سلم فرموده است:

مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ فَلْيُزْرِعْهَا أَخَاهُ وَلَا يُكَارِيهَا بِثُلُثٍ وَلَا بِرُبُعٍ وَلَا بِطَعَامٍ مُسَمًّى

(رواه ابوداوود)

هر کس زمینی دارد باید خود آن را کِشت کند یا برادرش آن را کشت نماید و آن را درعوض سه یک و چهار یک محصول آن یا مواد ارتزاقی معینی به کرایه ندهد.

  1. در سنن نسائی از اسيد ابن ظهير روايت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم گفت:

نَهَى رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسـلم عَنْ كِرَاءِ الأَرْضِ، قُلْنَا: يَا رَسُولَ اللهِ! إِذًا نُكْرِيهَا بِشَيْءٍ مِنْ الْحَبِّ، قَالَ: لا، قَالَ: وَكُنَّا نُكْرِيهَا بِالتِّبْنِ، فَقَالَ: لا، وَكُنَّا نُكْرِيهَا عَلَى الرَّبِيعِ، قَالَ: لا، ازْرَعْهَا أَوْ امْنَحْهَا أَخَاكَ

رسول الله صلی الله عليه وسلم از كرایه دادن زمين زراعتی نهی کرده، گفتیم: اگر آن را به دانه(چیزی از محصول) کرایه بدهيم؟ فرمود: نخير. راوی حديث افزود؛ گفتیم: اگر کرایه بدهيم به کاه آن؟ فرمود: نخیر. باز افزوده؛ گفتيم: اگر در بدل ربيع(قسمتی از آب يا نهر صغير) كرایه بدهيم؟ فرمود: نخیر. يا آن را خود كِشت كن و يا به برادرت عطاء كن.

از این احادیث حقیقت مزارعت واضح می شود که آن اجاره ی زمین می باشد، چه آن که اجوره داده شده قسمتی از حاصل باشد یا چیز دیگری، چنان چه از آن حرمت مزارعت واضح می شود.

از این ادله آن چه بهتر واضح می شود این که عوض در مقابل زمین جواز ندارد، به خصوص حدیث مسلم که در این مورد صراحت دارد:

رسول الله صلى الله عليه وسـلم منع فرمود از این که زمین به اجرت یا به بخشی از محصولش داده شود.

و هم چنان در حدیث بخاری رحمة الله علیه آمده است:

کسی که زمين دارد بايد آن را کشت کند يا اجازه دهد که برادرش آن را کشت نمايد.

و در حدیث نسائی نیز آمده است:

...آن را کشت کن یا به برادرت ببخش.

بناً برای زمین عوض گرفتن جواز ندارد.

بنابر تحقیق و توضیح فوق آن چه در پرسشی شما آمده است این که: نزد فرد اول زمین است و شخص دوم آن را کشت می کند...، در این حال زمین اعتبار مال را به خود می گیرد و حکم مزارعت بر آن منطبق می باشد که این حالت را مشارکت مسمی کردن کدام تأثیری در حکم آن نمی گذارد بلکه آن مزارعت بوده و جواز ندارد. هم چنین این مسئله که مزارعت در خلال سه سال یا بعد از آن باشد در حکم شرعی کدام تأثیری ندارد، زیرا حکم شرعی متوجه خود عقد می باشد، پس مادامی که برای زمین، مال و پول نقد عوض قرار داده شود، به هر نوعی که باشد باطل است؛ چنان که در دلایلی که فوقاً ذکر گردیده است به وضاحت مشاهده می گردد.

برادر شما عطا بن خليل ابورشته

19 شعبان 1437هـ.ق

26 می 2016م

مترجم: عبد منیب


PDF Print Email
Views [ 994 ]
نظر
 
اسم : اسم تانرا داخل نمایید
ایمیل : ایمیل آدرس تان را داخل کنیدایمیل آدرس تان اشتباه است
نظر :  نظر تان را داخل نماییدتعداد حروف از اندازه تعیین شده زیاد است
کود : A value is required.Invalid Security code.
  8567343
همچنان ...
چگونه از کفر و شرک اجتناب ورزیده و با ایمان بمیرم؟
بدون شک عقیده و ایمان به یک معنی است که همانا تصدیق جازم(قطعی) موافق به واقعیت و با دلیل می باشد. محل ایمان قلب است و ایمان موقوف به تصدیق جازم موافق به واقعیت و با دلیل است؛ نه فقط تصدیق تا ایمان در ...
شراکت در موتر، شراکت عیانی است
شراکت در موتر از جمله شراکت عیانی است و تحت معاملات شراکت عقود داخل نمی گردد و به نام مضاربت و شراکت عنانی یاد نمی گردد و هیچ نوع از انواع شراکت عقود نیست؛ چون موضوع شراکت عینی و مشخص است که همانا موت...
آیا پدر کافر ولی دختر تازه مسلمانش شده می تواند؟
پاسخ: داخل شدن در سینما جهت تماشای فلم های خوب و نافع جایز است، به شرط اين که صفوف زنان از مردان در داخل تالار جدا باشد؛ پس این حالت مثل حاضر شدن در مجلس سخنرانی یا کنفرانس است و این هم به شرطی جایز ا...
در نبود دولت اسلامی زکات به چه کسی پرداخت گردد؟
در کتاب "اموال" باب پرداخت زکات به خلیفه صفحه ۱۷۰ چنین بیان شده است: «زکات اموال از قبیل زکات حیوانات(شتر، گاو و گوسفند) زکات زراعت و میوه جات و زکات پول و اموال تجارتی باید به خلیفه یا نایب آن از جمل...

موضوعات جدید ...

مفهوم حقیقی استقلال نزد امت مسلمه مفهوم حقیقی استقلال نزد ا...
استعمار غربی سرزمین های اسلامی را نخست اشغال و سپس نیروهای شان را از آن خارج نمود، مگ...
استقلال خواهی چیست و آیا به آن دست یافته...
بازار گرم ائتلاف‌های سیاسی و پالیسی امری...
د امریکا جنګي پروژه او د اسلامپالو سياست...

نشرات جدید ...

ماهنامه تغییر - شماره هشتم
ماهنامه تغییر - شماره هشت...
ماهنامه تغییر - شماره هشتم ماهنامه تغییر به مسایل داغ سیاسی، فرهنگی و اجتماعی به سطح جهان و منطقه پرداخته و شما هم با استفاده از آن در نشر و بخش هر چه...
ځانګړی رپوټ: په سوریه کې د ترکیې نظامي م...
گزارش ویژه: بررسی مداخله نظامی ترکیه در ...
ماهنامه تغییر - شماره هفتم...
ماهنامه تغییر - شماره پنجم و ششم...

پر بیننده ترین ها ...

موقف ما در قبال فتنه و جنگ موجود افغانستان چه باید باشد؟
موقف ما در قبال فتنه و جن...
هر نوع موقف‌گیری ما در این همچو وضعیت وخیم باید بسیار دقیق، سنجیده و حساب شده باشد. ب...
اسلام سیاسی چیست، و آیا اسلام سیاسی مردو...
سیاسي اسلام څه ته وايي او ایا سیاسي اسلا...
دلایل نزدیک شدن امریکا با فرانسه...
آیا ائتلاف‌ها و محورهای فعلی کارساز است؟...