مهم

پیشنهاد یک تن از اعضای رژیم خیانتکار ایران پیرامون عقیم سازی زنان بی خانمان

Enter email addressInvalid email!

سنت فعلی متواتر
عطاء بن خلیل أبورشته | December 07, 2016

سنت فعلی متواتر

پرسش:

السلام عليكم ورحمة الله وبركاته!

شيخ بزرگوار! الله سبحانه وتعالی شما را موفق داشته باشد، دو پرسشی دارم که قرار ذيل است:

  1. در کتاب شخصیه اسلامی جلد سوم صفحۀ 82 چنین آمده است: «حديث متواتر آنست که به صورت قطعی از پيامبر صلی الله عليه وسلم ثابت بوده و افاده علم يقين را کند، در همه چيز عمل به آن واجب می باشد چه سنت(حديث) فعلی باشد يا قولی و يا سکوتی. و از جمله احاديث متواتر قولی اين قول پيامبر صلی الله عليه وسلم است:

(مَنْ كَذَبَ عَلَىَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ)

(متفق علیه)

هر کس قصداً بر من دروغ نسبت کند، در دوزخ به خود جای گيرد.

و از جمله حديث متواتر فعلی نمازهای پنج گانه و تعداد رکعات آن ها و نيز آن چه در کيفيت نماز، روزه و حج وارد گرديده می باشد.»

پرسش این است که سنت فعلی متواتر چیست؟ آیا تواتر، اخبار از فعلی است که رسول الله صلی الله عليه وسلم آن را انجام داده است؟ یا اعمالی است که مردم آن را گروهی بعد از گروه از زمانۀ رسول الله صلی الله عليه وسلم الی امروز انجام می دهند؟ بعضی از محققین تواتر عمل و تواتر اقوال را قسمی از اقسام تواتر می دانند. مثل این که شیخ شبیر احمد عثمانی در مقدمه "فتح الملهم" صفحهٔ 18 فرموده است:

«اما قسم سوم: تواتر عمل و تواتر نقل است و این چیزی است که در همه قرن ها از عصر پیامبر صلی الله عليه وسلم الی عصر ما توسط جماعت های کثیری از عاملین به آن عمل شده است، جماعت هايی که توافق آن ها به دروغ و غلط محال است؛ مانند: مسواک کردن در وضو که آن سنت می باشد و اعتقاد به سنت بودن آن فرض می باشد؛ زیرا آن به تواتر عملی ثابت بوده که جحود(انکارش) کفر می باشد. همین قسم است نمازهای پنج گانه، زیرا هیچ مسلمان و کافری در این مورد اختلافی ندارند و هیچ احدی شک ندارد بر این که او صلی الله عليه وسلم این نمازها را در همین اوقات معهود خوانده است، هم چنین همه کسانی که از دین او صلی الله عليه وسلم پیروی نموده اند همین قسم عمل کرده اند، چنان چه هیچ احدی شک ندارد بر این که چه قسم که اهل سِند نماز می خوانند اهل اُندلس نیز همان قسم می خوانند و همان گونه اهل ارمنستان نماز می خوانند که اهل یمن می خوانند.»

پس آیا آن چه ما تا این جا گفته آمدیم و آن چه را که سنت فعلیه متواتره نامیده شده دو چیز مجزا و مختلف است؟ یا چیزی واحد؟ دیده شود اگر دو چیز مختلف باشند، آیا آن چه را مسمی به تواتر عمل نموده ایم می پذیریم یا رد می کنیم؟

  1. بزرگان و محققین علم حدیث؛ مانند: ابن حجر، نووی، سیوطی و غیره هم حدیث مقبول را به "صحیح لذاته" و "صحیح لغیره" و "حسن لذاته" و "حسن لغیره" تقسیم کرده اند، چنان چه اگر اکتفا کنیم به "صحیح" و "حسن"  که در کتاب شخصیه اسلامی جلد اول و سوم آمده است. پس آیا این اختلاف تنها در اصطلاح است همراه با اتفاق در معنی و مسمی یا اختلاف در معنی هم می باشد؟ جزاک الله خیراً.

پاسخ:

وعليكم السلام ورحمة الله وبركاته!

  1. سنت متواتر چه قولی، فعلی یا تقریری باشد در قول یا فعل، هنگامی متواتر می باشد که به نقل متواتر از رسول الله صلی الله عليه وسلم نقل و روایت شده باشد. اما این سخن که وقتی اعمال بطور جماعی در زمانۀ رسول الله صلی الله عليه وسلم، اصحاب رضی الله عنهم اجمعین، تابعین و تبع تابعین انجام یافته باشند، سنت فعلی متواتر می باشد بدون آن که انجام آن اعمال یا تقریر آن ها توسط رسول الله صلی الله عليه وسلم به تواتر ثابت باشد، سخن غلط و غیر صحیح می باشد. زیرا متواتر نمی باشد مگر وقتی که از رسول الله صلی الله عليه وسلم به تواتر ثابت شده باشد که یا فعل کرده باشد آن را یا تقریر و تائید کرده باشد در فعل آن و آن چه را که فوقاً در شناخت متواتر می گویند از امور فرضيه ها است، دلیل به این سخن بیان مثال هايی است که فوقاً ذکر شد؛ مثل: نمازهای پنج وقت که به تواتر از رسول الله صلی الله عليه وسلم ثابت می باشند، اما در رابطه به مسواک احادیث صحیحی از رسول الله صلی الله عليه وسلم وارد است که پذیرفتن این احادیث بشکل متواتر بستگی به سند اين احادیث دارد، اگر روایت شان به نقل متواتر باشد درست، اما اگر سند شان به نقل آحاد باشد پس متواتر نمی باشند. یعنی اعتبار در متواتر بودن ذکر سند بشکل متواتر از رسول الله صلی الله عليه وسلم منظور می باشد.

اما سخن کسانی که می گویند از این که نمازهای پنج گانه در سِند، اندلس، یمن و ارمنستان پنج وقت می باشد و هیچ اختلافی در پنج وقت بودن آن ها نیست، تمام سخن ها دلیل به متواتر بودن نمازها شده نمی تواند تا زمانی که به نقل متواتر از رسول الله صلی الله عليه وسلم روایت نشده باشد. زیرا آن چه روایت را متواتر می سازد فقط ثبوت نقل متواتر از رسول الله صلی الله عليه وسلم می باشد وبس.

خلاصه این که اعتماد تواتر بودن در سند زمانی می باشد که نقل بشکل متواتر باشد، پس اگر نقل متواتر نباشد به تناسب سندش بر آن اعتماد می شود. چنان چه تا این جا گفته آمدیم سخن ایشان یک فرضیه بوده زیرا هیچ یک مثال نقل نکرده اند و ثبوت متواتر از رسول الله صلی الله عليه وسلم نداشته بلکه به عمل کرد مستمر مسلمین اعتماد و تائید می کنند.

  1. اما موضوع حديث صحیح لذاته و صحیح لغیره، حسن لذاته و حسن لغیره؛ مسئله ای است که بحث های مختلفی دارد. موضوع را بشکل مختصر واضح می سازیم بدون این که در بعضی جوانب اختلافی آن داخل شویم.

می گویم: حدیث صحیح آنست که از رسول الله صلی الله عليه وسلم روایت شده باشد به نقل عدل، ضبط تام و سند متصل که معلل و شاذ نباشد. این حدیث صحیح بوده و مسمی به حدیث صحیح لذاته هم می باشد و مراتب آن متفاوت است به تفاوت این اوصاف.

به همین سبب مقدم کرده شد بخاری بعد از آن مسلم و بعد شرط آن ها. اگر ضبط و بقیه شروط ذکر شده در صحیح خفیف بود، آن حسن لذاته می باشد. ولی هرگاه طُرق روات صحیح زیاد شود و زیاد شود حسن، صحت آن صحیح لغیره می باشد. و هرگاه سند شروط صحیح و حسن را پوره نکرده بود، این چنین حدیث ضعیف می باشد. اگر روايات ديگری موجود بود که آن را تقويه می کرد پس آن حسن لغيره گفته می شود، ليکن به تنهايی و طبيعت حالش ما ضعيف را همراه ضعيف و همراه ضعيف حسن گفته نمی توانيم بلکه به همان ضعف خود باقی می ماند. اين بخش حدیث(حسن لغيره) در عصرهای اولی علم حدیث متداول نبود. چنان چه در بعضی مصادر ذکر است و اول کسی که این عنوان ها را در کتب حدیث کار برد نمود، امام بیهقی رحمه الله بود که در بعضی از قسمت های کتابش از آن استفاده برده است.

در مورد "حسن لغيره" اختلاف است که چگونه تقویۀ ضعیف به ضعیف از حیث عمل به آن، که بعضی از ایشان آن را قبول می کنند و بعضی قبول نکرده و ضعیف می دانند، چنان چه گفته شد قول راجح نیز همین است. بدین لحاظ غیر آن چه ذکر شد در مورد تقسیم احادیث در کتب ما کاربرد دیگری ندارد، زیرا حدیثی را که حسن لغیره می نامند همان حدیث ضعیف به نسبت سند خود می باشد، بناً حسن لغیره کدام نوع جدیدی نمی باشد.

برادر شما عطا بن خلیل ابورشته

26 شوال 1436هـ.ق

11 اگست 2015م

مترجم: ابوخبیب


PDF Print Email
Views [ 564 ]
نظر
 
اسم : اسم تانرا داخل نمایید
ایمیل : ایمیل آدرس تان را داخل کنیدایمیل آدرس تان اشتباه است
نظر :  نظر تان را داخل نماییدتعداد حروف از اندازه تعیین شده زیاد است
کود : A value is required.Invalid Security code.
  8566343
همچنان ...
د ځمکې د اجارې په بدل کې مال اخیستل
له رافع ابن خدیج څخه روایت دی چې ویې ویل: موږ د رسول الله صل الله علیه وسلم په وخت کې مزارعت کاوه چې ناڅاپه د رسول الله صل الله علیه وسلم ځینې ترونه موږ ته راغلل او ویې ویل: رسول الله صل الله و علیه ...
خرید و فروش طلا
در قسمت تبادلۀ آن احکام خاص خود را دارد، در صورتی که آن از بخش معامله سودی باشد، پاک باشد یا نا پاک، خوب باشد یا خراب، خالص باشد یا مخلوط با چیز دیگری. پس در همه این موارد در صورتی که خرید و فروش از ج...
اخذ مال در اجاره ی زمين
ما در زمانه رسول الله صلی الله عليه وسلم مزارعت می نموديم که ناگهان بعضی از کاکاهای وی صلی الله علیه وسلم نزد ما آمده فرمودند: رسول الله صلی الله علیه وسلم ما را از کاری منع کرد که پُرمنفعت بود، ولی ا...
صرافی و حواله پول های رایج
از ابو منهال در مورد تبدیلی پول به پول به شکل فوری یا دست به دست پرسیدم، وی فرمود: من و شریکم چیزی را بطور دست به دست و چیزی را به نسیه-خريد و فروشی که بهای آن را به مهلت دهند- خریدیم، براء بن عازب رض...

آیا میدانستید: سریع ترین دین در حال...

آیا میدانستید: سریع ترین دین در حال رشد در جهان کدام است... ...

موضوعات جدید ...

نظام سرمایه داری و توزیع ناعادلانه ثروت نظام سرمایه داری و توزیع ...
بر اساس گزارش اعلام شده از سوی نهاد بین المللی برای ریشه کن کردن فقر، گرسنگی و بی عدا...
رژیم نظربایوف، زنان مسلمان را از پوشیدن ...
تماشای حکام ظالم بر ختم سرنوشت دختران مس...
حکام سرزمین های اسلامی؛ خمار پیک شراب هس...

نشرات جدید ...

ماهنامه تغییر - شماره چهارم
ماهنامه تغییر - شماره چها...
ماهنامه "تغییر" شماره چهارم بار پرداختن به قضایای داغ امت اسلامی به خصوص برخورد نظامی افغانستان و پاکستان در سرحد تورخم و نزدیک شدن افغانستان با هند م...
گزیدۀ از پاسخ های امیر حزب التحریر جلد ا...
ماهنامه تغییر - شماره سوم...
ماهنامه تغییر - شماره دوم...
مجله خلافت - شماره بیستم...

پر خواننده ترین ها ...

...
...
...

پر بیننده ترین ها ...

سقوط حلب؛ دسیسه ها، خیانت ها و خنجرهائی که از پشت زده شد!
سقوط حلب؛ دسیسه ها، خیانت...
ترکیه در حال حاضر، در چهارچوب مسئولیت خاصی که امریکا در نقشۀ خبیثانه اش برای آن در نظ...
پشت پرده ای قتل سفیر روسیه در انقره...
وضاحت خطوط روشن و اساسی در مورد افراط‌گر...
فرزندان هفتمین اردوی قوی جهان، دوستی ب...
انفجارهای زنجیره ای ترکیه کار کیست؟...